Деловна е-пошта на свој домен и заштита од кражба на лозинки

Деловна е-пошта на свој домен и заштита од кражба на лозинки

Истражувачи за безбедност открија нов малвер за Windows, наречен VOLTA, за кој пишува The Hacker News. Тој краде лозинки и колачиња (cookies) од прелистувачи, податоци од профили на Outlook и од работни простори на Slack, а потоа користи вештачка интелигенција за да процени чии украдени податоци вредат најмногу. За една македонска фирма поентата е едноставна: Вашата е-пошта е клуч до многу други работи, а напаѓачите веќе се организирани како бизнис.

Што всушност се случува

VOLTA спаѓа во таканаречените infostealer програми, односно програми што тивко собираат сè што е вредно на заразен компјутер. Според The Hacker News, тој зема лозинки и колачиња од прелистувачи базирани на Chromium, како и податоци од Outlook и Slack. Новото е што украдените податоци ги рангираат со помош на јазични модели, па напаѓачот веднаш знае која жртва е вредна за понатамошен напад.

Во изворот не пишува дека е насочен кон Македонија, и не треба да се плашиме од конкретно име. Но методот е ист како кај многу други напади: еден заразен компјутер, една украдена лозинка и пристап до е-поштата. Оттаму почнуваат лажните фактури, лажните барања за уплата и пораките што изгледаат како да ги праќа Вашиот директор.

Зошто е-поштата е најчестата влезна врата

На е-поштата Ви се врзани сите други сметки: банка, добавувачи, платформи за огласи, па дури и хостинг. Кој ја контролира Вашата е-пошта, може со опцијата за заборавена лозинка да влезе речиси насекаде. Затоа кражбата на еден податок од Outlook може да биде почеток на многу поголема штета.

Друг проблем се лажните пораки што не бараат никаква кражба. Некој просто напишува порака со Ваше име и адреса, па ја праќа до Вашите клиенти. Ако Вашиот домен не е заштитен, примачот тешко може да разбере дека пораката не е вистинска.

Зошто фирмата треба е-пошта на свој домен

Деловната е-пошта на адреса како име@вашафирма.mk изгледа посериозно од бесплатна адреса, но придобивката е многу поголема од изгледот. Со свој домен Вие одлучувате кој има сандаче, можете да го исклучите пристапот на колега што си заминал и можете да вклучите технички заштити што бесплатните адреси не Ви ги дозволуваат.

Помалку позната работа е дека адресата е Ваша и кога ќе смените давател на услугата. Домен регистриран на фирмата останува со Вас, а бесплатна адреса на туѓ сервис Вие не ја поседувате. Регистрацијата на домен е мал трошок во споредба со штетата од изгубена или злоупотребена адреса. Ако сакате да го разгледате изборот, прочитајте повеќе за домените и МК домен.

SPF, DKIM и DMARC на едноставен јазик

Ова се три технички проверки што се поставуваат во DNS поставките на доменот. Не мора да ги знаете напамет, но треба да знаете што прават.

  • SPF е список на сервери на кои им е дозволено да праќаат е-пошта во име на Вашиот домен. Ако порака стигне од друг сервер, примачот може да ја означи како сомнителна.
  • DKIM е дигитален потпис на пораката. Тој покажува дека пораката не е изменета на патот и дека навистина доаѓа од Вашиот домен.
  • DMARC им кажува на примачите што да направат кога пораката не ги помине првите две проверки: да ја пропуштат, да ја ставят во спам или да ја одбијат. Исто така Ви испраќа извештаи за обидите да се користи Вашиот домен.

Кога сите три се правилно поставени, многу е потешко некој да се претстави како Вашата фирма, а и Вашите вистински пораки поретко завршуваат во спам кај клиентите.

Што значи ова за мала фирма во Македонија

Повеќето мали фирми немаат ИТ одделение. Е-поштата ја води сопственикот, сметководителката или некој колега што „се разбира во компјутери“, а лозинките често се запишани на лист или се исти насекаде. Токму такви фирми се лесна цел, затоа што еден заразен компјутер е доволен.

Добра вест е дека најважните чекори не бараат голем буџет. Најголем дел од заштитата е ред и навика: различна лозинка за секоја сметка, двостепена најава и ажуриран компјутер. Другото е еднократно поставување на домен, што еден техничар го завршува за кратко време.

Листа за проверка: што да направите оваа недела

  1. Проверете дали фирмата користи е-пошта на свој домен, а не бесплатни адреси за деловна комуникација.
  2. Вклучете двостепена најава на сите сандачиња, особено на сметките на сопственикот и сметководството.
  3. Сменете ги лозинките што се повторуваат и користете менаџер за лозинки наместо листови и забелешки.
  4. Не зачувувајте лозинки во прелистувачот на заедничките компјутери, зашто токму тие податоци ги бараат малверите од овој тип.
  5. Побарајте од оној што го води Вашиот домен да провери дали SPF, DKIM и DMARC постојат и дали се исправни.
  6. Ажурирајте ги Windows и антивирусот на сите компјутери и отстранете ги програмите што никој не ги користи.
  7. Направете резервна копија на важните сандачиња и документи и проверете дека можете да ги вратите.
  8. Научете ги вработените да не отвораат неочекувани прилози и да ги проверуваат барањата за пари преку телефонски повик.

Што да направите ако сумнивате дека лозинка е украдена

Првото е да ја смените лозинката од друг, чист уред, а не од компјутерот за кој сумнивате. Потоа одјавете ги сите отворени сесии, бидејќи украдените колачиња понекогаш му овозможуваат на напаѓачот да остане најавен и по промената на лозинката. На крај прегледајте ги правилата за автоматско препраќање во сандачето, зашто напаѓачите често додаваат такво правило за да добиваат копија од Вашите пораки.

Си ги информирате и колегите, банката и важните партнери, ако постои шанса да добијат лажни пораки во Ваше име. Побрзата реакција значи помала штета.

Како може да помогне VAMAS

Во VAMAS нудиме регистрација на .mk и други домени и помагаме при поставување на деловна е-пошта на Ваш домен, заедно со DNS поставките што се потребни за заштита. Ако не сте сигурни во какво е состојба Вашиот домен, може да ни се јавите и заедно да погледнеме што недостасува. Поддршката ни е на македонски јазик, а за поширока проверка на безбедноста погледнете ја и страницата за сајбер безбедност.

Извор

Написот е наш преглед и коментар на новоста, со совети за фирмите во Македонија.

// Блог

Прочитајте и

28 октомври 2026 · Мобилни и веб апликации

m.Услуги: личната карта и возачката дозвола на мобилен телефон

Министерството за дигитална трансформација најави промоција на апликацијата m.Услуги. Ова е што е познато за неа, како ќе се користи и што да направите однапред.

Прочитајте →
// Разговарајте со нас

Ви треба помош со ова?

Пишете ни и добивате одговор во рок од еден работен ден.